Günümüzde sosyal medyanın hızla büyümeye devam etmesiyle birlikte Instagram, YouTube ve TikTok gibi mecralar birçok kişi için ciddi bir ek gelir kapısı haline geldi. Peki, kamu sektöründe çalışanların bu platformlardan gelir elde etmesi yasal açıdan mümkün mü? Devlet memurları ve kamu işçileri sosyal medyada marka iş birlikleri yapabilir, link paylaşarak ya da reklam alarak para kazanabilir mi?
Bu yazımızda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi memurlar ile 4857 sayılı İş Kanunu ve 696 KHK kapsamında çalışan kamu işçilerinin influencerlık yapma haklarını yasal mevzuatlar çerçevesinde detaylıca inceliyoruz. Sosyal medya stratejileri ve platform yönetimi hakkında daha fazla bilgiye SosyalSam ana sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
657 Sayılı Kanun'a Tabi Memurlar Influencer Olabilir mi?
Devlet memurları için yasal durum oldukça nettir: 657'ye tabi devlet memurları influencer olarak gelir elde edemez.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 28. maddesi, memurların "Ticaret ve Diğer Kazanç Getirici Faaliyetlerde Bulunma Yasağı" başlığını taşır ve konuyu kesin kurallara bağlar. Bu maddeye göre memurlar, Türk Ticaret Kanununa göre esnaf veya tacir sayılmalarını gerektirecek hiçbir faaliyette bulunamaz, ticari mümessil veya ticari vekil olamazlar.
Memurlar İçin Neden Yasal Değil?
- Sponsorlu İçerik ve Reklam Geliri: Sosyal medyada bir ürünün tanıtımını yapıp karşılığında ücret almak ya da komisyonlu link paylaşımı yapmak ticari kazanç faaliyeti olarak kabul edilir.
- Şirket Kurma Zorunluluğu: Sosyal medya gelirlerinin vergilendirilmesi için şahıs şirketi açılması veya mükellefiyet tesis edilmesi gerekir. Memurların şirket ortağı olsalar dahi yönetimde görev almaları yasaktır.
- Disiplin Cezaları: Kazanç getirici influencerlık faaliyetinde bulunduğu tespit edilen memurlar hakkında kınama, kademe ilerlemesinin durdurulması ve eylemin tekrarı halinde memuriyetten çıkarma cezası uygulanabilir.
Mevzuatın detaylarına Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden göz atabilirsiniz. Memurlar yalnızca telif hakkı kapsamındaki sanatsal ve bilimsel eserlerden yasal sınırlar dahilinde gelir elde edebilirler; ancak bu istisna sosyal medya reklamcılığını kapsamamaktadır.
4857 ve 696 KHK'lı Kamu İşçileri Influencerlık Yapabilir mi?
Kamu kurumlarında çalışan işçilerin hukuki statüsü memurlardan tamamen farklıdır. Bu nedenle kurallar kamu işçileri için daha esnek bir yapıda değerlendirilir.
4857 sayılı İş Kanunu ve 696 KHK ile kadroya geçen kamu işçileri, sözleşmelerinde engel bir hüküm yoksa mesai saatleri dışında influencerlık yapabilir ve gelir elde edebilirler.
Kamu İşçilerinin Uygun Olması İçin Gereken Şartlar
- İş Sözleşmesinde Yasak Olmaması: Çalışanın kurumuyla yaptığı toplu iş sözleşmesinde veya bireysel iş sözleşmesinde ek iş yapma yasağı ya da başka bir işten gelir elde etme yasağı bulunmamalıdır.
- Mesai Saatleri Dışında Yapılması: İçerik üretimi, video çekimleri ve paylaşımlar kesinlikle kurumdaki mesai saatleri dışında ve kurumun imkanları kullanılmadan gerçekleştirilmelidir.
- Sadakat Borcu ve Kurum İtibarı: Yapılan paylaşımlar kamu kurumunun itibarını zedelememeli, kurum içi gizli bilgileri ifşa etmemeli ve sadakat borcuna aykırılık oluşturmamalıdır.
- Çıkar Çatışmasının Olmaması: Üretilen içeriklerin veya tanıtılan ürünlerin, çalışılan kamu kurumunun faaliyet alanıyla çıkar çatışması yaratmaması gerekir.
Sosyal medya dünyasındaki güncel rehberlerimiz ve dijital içerik tüyolarımız için SosyalSam Blog sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Memurlar ve Kamu İşçileri Arasındaki Farklar
| Kriter | 657 Sayılı Memurlar | 4857 ve 696 KHK'lı İşçiler |
| Influencer Olup Gelir Elde Etme | Yasak | Sözleşmede yasak yoksa Serbest |
| Mesai Dışı Gelirsiz İçerik Üretimi | Serbest | Serbest |
| Affiliate / Link Paylaşımı Geliri | Yasak | Sözleşmeye bağlı olarak Serbest |
| Yasal Dayanak | 657 Sayılı Kanun Madde 28 | 4857 Sayılı İş Kanunu ve İş Sözleşmesi |
Gelir Elde Etmeden Sosyal Medya Kullanımı Mümkün mü?
Evet, hem memurlar hem de kamu işçileri herhangi bir ticari kazanç sağlamamak şartıyla kişisel sosyal medya hesaplarını aktif olarak kullanabilirler. Gezi paylaşımları, hobi içerikleri veya bilgi verici paylaşımlar yapmak yasak kapsamında değerlendirilmez. Ancak bu süreçte resmi sıfatın kötüye kullanılmaması ve devlet memuriyeti vakarına uygun hareket edilmesi son derece önemlidir.
İçeriklerinizin daha geniş kitlelere ulaşması ve dijital mecralardaki görünürlüğünüzü artırmak için SosyalSam Instagram hesabımızı takip edebilirsiniz. Resmi kararlar ve kanun değişiklikleri hakkında bilgi almak için ayrıca Resmi Gazete duyurularını kontrol etmek yararlı olacaktır.
Sonuç
Özetlemek gerekirse; 657 sayılı Kanun'a tabi memurların sosyal medyadan kazanç elde etmesi yasal olarak mümkün değildir ve tespiti halinde cezai yaptırımları bulunmaktadır. Buna karşın, 4857 ve 696 KHK'lı kamu işçileri, iş sözleşmelerinde aksine bir madde bulunmuyorsa, mesai saatleri dışında kalmak ve kurum ilkelerine uymak kaydıyla influencerlık yaparak ek gelir kazanabilirler.
Senin Hikayeni Yazmaya Başlayalım mı?
Uzmanlığını sosyal medyada etkili içeriklere dönüştürmek için seninle çalışmak istiyorum.
Hizmetleri Keşfet